FAKİR BAYKURT ANILACAK
Eğitimciler Kültür ve Dayanışma Derneği etkinliklerini sürdürüyor…
FAKİR BAYKURT ANILACAK…
Türk edebiyatına Köy Gerçekçiliği akımının öncülerinden olan eğitimci yazar Fakir Baykurt, ölümünün 23. yılında Gemlik Eğitimciler Kültür ve Dayanışma Derneği tarafından anılacak.
16 Ekim 2022 Pazar günü saat 13.30 Belediye Kapalı Otoparkı yanındaki Dernek Lokalinde Fakir Baykurt’un yaşamını, edebi kişiliği ve kitaplarını emekli Türkçe öğretmeni yazarımız Erhan İzgi anlatacak.
Fakir Baykurt Kimdir:
Öğretmen, yazar, şair Fakir Baykurt 15 Haziran 1929 yılında Burdur’un Yeşilova ilçesi, Akçöy de dünyaya geldi. Ailesi savaştan ölen amcasının adı Tahir1936 yılında Akçaköy İlkokulu'na eğitimine başladı. Babasının ölümü ardından Balıkesir Burhaniye’ye taşındı.
Burada dayısı ile dokumacılık yaptı. Dayısının askere alınması üzerine köyüne dönerek eğitimine devam etti. Bir yandan ırgatlık, çobanlık, suculuk, köy kâtipliği yaparak eğitimini üç yıl kesintiden sonra okulu kendi köyünde tamamladı.
1942 yılında geçirdiği ağır sıtma hastalığını zor atlattı. Şiir yazmaya da bu yıllarda başladı.
Ortaöğrenimini Gönen Köy Enstitüsünde bitirdi. Köy enstitüsü yıllarında şiire olan ilgisi arttı. İlk şiiri Fesleğen Kolum, Eskişehir'de çıkan Türke Doğru Dergisinde yayımlandı. 1947 yılında Köy Enstitüleri ve Kaynak dergilerinde şiirleri yayımlandı. Bu yıllarda şiirlerinde, daha sonra tüm yazılarında Fakir Baykurt adını kullandı.
Beş yıl Yeşilova ilçesinin Kavacık ve Dereköy köylerinde ilkokul öğretmenliği yaptı. Bu dönemde arkadaşları ile Ege ve Göller Bölgesi Türkiye Köy Öğretmen Dernekleri Federasyonu'nu örgütledi.[2] 1951 yılında Muzaffer Hanım'la evlendi.[3] Bu evlilikten kızları Işık (d. 1957) ve Sönmez (d.1958) ile oğlu Tonguç (1962) dünyaya geldi.
1953 yılında Gazi Eğitim Enstitüsü'ne girdi. Edebiyat Bölümü'nü bitirip Türkçe öğretmeni oldu (1955). Önce Sivas Lisesi'ne atandı ve yıl sonunda Hafik'de açılan ortaokula aktarıldı. Aynı yıl ilk kitabı olan Çilli 'yi, mektup yoluyla tanıştığı Samim Kocagöz'ün desteğiyle yayımlattı.
1957 yılında askere alındı. Sivas Lisesi'ne atandığı ve bir otelde kaldığı sırada yazmaya karar verdiği ve kendi yaşamından yola çıkarak kurguladığı "Yılanların Öcü" adlı romanını askerliği sırasında izin günlerinde yazdı.1953 yılında Yılanların Öcü romanı, Cumhuriyet Gazetesi Yunus Nadir Roman Ödülünü kazandı. Bu romanı Cumhuriyet Gazetesi’nde günlük olarak bölümler halinde yayınlandı.
Askerlik görevinden sonra Şavşat’ta Türkçe öğretmenliğe devam etti. 1959 yılında köy yaşamının sertliğini, yoksulluk, cahillik, sömürü, taassup ve batıl inançları anlatan Efendilik Savaşı adlı kitabını yayımladı. Aynı yıl Cumhuriyet'teki bazı yazıları ve Yılanların Öcü romanı nedeniyle öğretmenlikten alınıp Ankara'da Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı Yapı İşleri Bölümü'nde görevlendirildi ve bir süre sonra açığa alındı.
Baykurt, Yılınların Öcü’nün ardından Onuncu Köy, Karın Ağrısı, Irazca’nın Dirliği kitaplarını yazdı. Bu kitaplar Bulgarca, Rusca ve Almanca’ya çevrildi.
Mayıs 1960'tan sonra Ankara İlköğretim Müfettişliğine atandı. Efkar Tepesi adlı kitabı 1960'ta yayımlandı. Yılanların Öcü romanı 1961 yılında tiyatroya uyarlandı ve Devlet Tiyatroları'nda sahnele Eser, 1962'de filme uyarlandı. Sansür Kurulu tarafından filmin Türkiye içinde ve dışında gösterilmesi reddedilen film, Çankaya Köşkü'nde Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'e izlettirilmek istendi. Romanın tiyatroda oyun yapılması Meclis’te sert tartışmalara yol açtı. Romanın filminin galasında Baykurt saldırılara uğradı, 60yakınsinema saldırıya uğradı.
1965 yılında Türkiye Öğretmen Dernekleri Milli Federasyonu içinden gelen 92 öğretmen ile birlikte Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS)'nın kuruluşunda yer aldı ve sendikanın ilk genel başkanı seçildi.
Amerikan Sargını ve Kaplumbağalar romanları ardından, sendikacılık görevleri nedeniyle sürgünler yaşadı.
12Eylüldöneminde Fakir Baykurt TÖS davasından yargılandı uzun süre tutuklu kaldı. TÖS’ün kapatılması nedeniyle Tüm Eğitim Öğretim Emekçileri Birleşme ve Dayanışma Derneği (TÖB-DER) kuruldu.
Tutuklu kaldıktan bir süre sonra Can Parası (1973), Köygöçüren (1973), İçerdeki Oğul (1973),Keklik romanları yayınlandı. Sakarca (1976) oyunu 1978 yılında Sakarca İstanbul Şehir Tiyatroları tarafından sahnelendi. Kara Ahmet Destanı ile 1978 Orhan Kemal Roman Ödülü'nü kazandı. 1978'de Kültür ve Turizm Bakanlığı'nda danışmanlık yapmaya başladı. Anadolu Garajı ve Tırpan kitaplarını yayımladı.
Baykurt, göçmen işçi konusunu incelemek üzere 1979'da tekrar Almanya'ya gitti ve Duisburg şehrine yerleşti. Bu dönemde ODTÜ’de öğrenci olan oğlu Tonguç, ertesi yıl kızı Işık tutuklandı.
Almanya’daki göçmen işçilerin yaşamını konu alan öyküleri "Gece Vardiyası", işçi çocuklarının yaşamını dile getiren öyküleri "Barış Çöreği" adıyla yayımlandı. 989 yılında Kuru Ekmek romanını yazdı. Öykü Kitabı Bizim İnce Kızlar basıldı ve 7 kitaptan oluşan Özyaşam öyküsünü bitirdi.
Fakir Baykurt ölesiyekadan kitaplaryazdı.
11 Ekim 1999 Pazartesi günü tedavi gördüğü Almanya’da Essen Üniversitesi Kliniği’nde pankreas kanserine yenik düşerek öldü.
