ÇANAKKALE ZAFERİ

Ürer KONAK (Gemlik Körfez Gazatesi Köşe Yazısı)

ÇANAKKALE ZAFERİ

Yaşandığı dönemde büyük önemi ve sonrasında getirdiği sonucu nedeniyle Çanakkale Savaşı tarihin kaydettiği en önemli savaşlardan biridir. Sadece her iki taraftan 100.000 ölü, ortalama 500.000 insan kaybıyla tarihin kaydettiği en önemli savaşlardan biridir.

Rusların Sarıkamış Savaşı sırasında Osmanlı’nın başka bir yerden sıkıştırılmasını istemesi üzerine İngiltere, Çanakkale Harekatını planlamıştı. Fransızların da yardımıyla 19 Şubat 1915 de Çanakkale’ye karşı denizden saldırmaya başladı.

Osmanlı Devleti’nin son saatinin geldiğini zanneden Yunanistan ve İtalya, bizden bir şeyler koparmak için kollarını sıvadılar...

İtalya 26 Nisan 1915 Londra Antlaşmasıyla İtilaf Devletleri safında savaşa katıldı. Bulgaristan ve Romanya da Çanakkale’deki gelişmelere gözlerini dikmişlerdi. Bu iki ülke bu sırada tarafsızdılar. Almanya’dan gelen Türkiye’ye yardımlar bu ülkeler üzerinden ulaştırılıyordu. Ama gelen malzemeler pek azdı.

Biz, Çanakkale’de çok zor koşullarda, bulgur yiyerek ve yetersiz silah ve cephaneyle bir ölüm kalım savaşı veriyorduk.... Ve başarılı olduk. Böylece yardımsız kalan Rusya’da Çarlik rejimi çöktü... Savaş uzadı.

Çanakkale Savaşı 18 Mart 1915 de Boğaz’ın İtilaf Devletlerinin (İngiltere Fransa) donanmasının zorlamasıyla, “Türk’ün” zaferinin sonuçlanmasıyla “Deniz Savaşları” bitti.

18 Mart günü Çanakkale’yi geçmeye kalktığında, tarihlerinin en büyük deniz yenilgisini yaşadılar.

Bu kez İtilaf Bloğu’nun kara saldırısıyla başlayacak olan “ikinci” aşamaya geçildi. 25 Nisan çıkarmalarıyla başlayan “Kara Savaşları” uzun ve kanlı biçimde sürecektir. Savaşın kaderini tayin edecek en kritik aşamalarda Arıburnu’nda, Conkbayırı’nda, Anafarta’larda fiilen askerin başında, hatta kimi zamanda kendi üst komutanlarının karar ve öngörülerine karşı çıkarak Çanakkale’yi zafere dönüştürmüştür Mustafa Kemal.

Bu açıdan Çanakkale ile Mustafa Kemal birbirlerinin olmazsa olmazı gibidir. Yüklendiği sorumluluklar ile savaşı bir zafere dönüştürmüştür.

1.Dünya Savaşı’nın uzamasına, tarihin akışını etkileyen bir sonuca ulaşmasının en önemli etkeni olmayı başarmıştır... İnsanlık örnekleri yaşandı. Kara savaşlarının içinde olagelen bir anıyı anlatarak yazıya son verelim: “Avustralyalı askerleri “- Şişko, Dobiş Lamba adını verdikleri yaşlıca Türk askerinden bahsedeyim. Dobiş, cesaret Tepe’de Türk siperlerindeydi.

Kendisine ateş edildiğinde kafasını sipere sokar; sonra da ıskaladığımızı göstermek için parmağını çıkarıp işaret ederdi. Bu sabah, Avustralyalı yaralı iki asker; iki siper arasında açıkta yatmaktaydı. Yardım için kimse kendilerine ulaşamadığından kızgın güneşte öylesine yatıyorlardı. O sırada bizlerden birisi “Hey bakın. Şişko Lamba göründü” dedi. Yaşlı adam siperden çıkardığı başıyla, tıpkı Kahire’li bir dükkan sahibi gibi eğilip bizlere selam verdi. Hepimiz donakalmıştık. Sanki dilimiz tutulmuştu. Dobişko, daha sonra siperden çıktı. Bizim yaralılara doğru ilerledi. O an, hani dedikleri gibi yere iğne atsan duyulacak kadar sessizdi; çıt çıkmıyordu. Onun yaralı arkadaşlarımız üzerine eğilip su verişini seyrettik. Gözlerimiz hayretten açılmış, bu inanılmaz olayı seyrederken o, yaralıları rahat ettirmeye çalıştı. Daha sonra da umursamaz ve sakin bir şekilde siperine döndü.

Hepsi bu kadar değil. Çatışmalar yeniden başlamadan Dobiş Lamba tekrar görüldü. İki yaralı askerimizi küçük bir setin üzerinden aşırana kadar iteledi. Böylece onları kolayca siperlerimize alacaktık. İşte, barbar ve zalim olduğu söylenen Türkler böyle... “ E.C. Buley. The Glorians Deedsof Australians in the Great War London 1915. s. 153

İşte Çanakkale Savaşları böylesine bir savaştı. Tarihin akışını değiştirdi. Mustafa Kemal gibi bir komutanı dünya ve bize tanıttı. Türk askerinin ne kadar yüce bir asker olduğunu kanıtladı. Avrupa’nın ve dünya haritasının değişmesine neden oldu.

Kaynaklar :

Hürriyet Yayınları - Bir Destanın Tanıklığı, Nisan 2016

Bir Hürriyet Öyküsü - Hürriyet Yayınları, Mart 2015

İmparatorluktan Ulusa - Hürriyet Yayınları 2. Baskı, Kasım 2017

---

---