ATATÜRK VE TÜRK KADINI, HAKLARI

ATATÜRK VE TÜRK KADINI, HAKLARI

Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’ni kurarken bir yandan milli değerlerimizi korurken; diğer yandan çağdaşması için elinden geleni yapmaya çalışmıştır. Çağdaşlaşma hareketi içinde en önem verdiği alanlardan biri de kadınlarımızdı...

Kadınlarımız çok büyük oranda okumamıştı ve sosyal hayatta yer almıyorlardı.

Atatürk, Türk kadınının çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmış toplumların kadınlarından aşağı kalmasına razı olmamıştı. Bağımsızlık Savaşımızda Türk kadını, yurtseverliğini sayısız fedakarlık örnekleriyle ortaya koymuştu. Cephelere silah ve mermi taşımakla kalmamış, bir çok yerde düşmana karşı silaha sarılmıştır. Bu kadınlarımızdan bir kaçını analım. Antep’e Fransız takviye gücünün geleceğini duyan Kuvayi Milliye grubuna Yirik Fatma katılmak istemiş, gelmesini istemeyenler olmuşsa da:

-Benim kanım sizinkinden daha mı şirindir? Diyerek akıncılarla birlikte yola çıkmıştır. Çatışmalara katılmıştır. İnebolu’dan cepheye silah, cephane taşıyan karda kışta adı sanı bilinmeyen yüzlerce kadınımız.... Batıda da, Ege’de Yunan’a karşı direnen Kuva-i Milliye güçlerine katılan kadınlarımız.... Hepsi, çoğunun adlarını bilebilmediğimiz kahraman Türk kadınları...

Atatürk, Türk kadınının fedakarlığını, çalışkanlığını görmüş, “Dünyada hiçbir milletin kadını “Ben Anadolu Kadınınında fazla çalıştım. Milletimi kurtuluşa ve zafere götürmekte Anadolu kadını kadar emek verdim, diyemez” demiştir.

Atatürk, Cumhuriyetimizin temellerini atarken kadınlarımızın haklarını vermiş ve Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş, yapılan bir çok devrimlerle mümkün kılınmıştır. Kadın ve erkeklerimizin eşit sosyal varlıklar olarak toplum içinde yerlerini almalarını bir uygarlık aşaması olarak görmüştür.

1926 da TBMM ce kabul edilen Medeni Kanun ile Türk kadınının yitirdiği hakları geri verilmiştir. Kısa bir süre sonra 3 Nisan 1930 da kabul edilen yasayla Belediye Seçimlerine katılma hakkı tanınmıştır. 1931 de ilk kez bir kadın cerrahımız çalışmaya başlamıştır.

26 Ekim 1932 de Türk kadınına muhtar, ihtiyar kurulu üyeliğine seçilme ve seçme hakkı tanınmıştır. 8 Ekim 1934 de kabul edilen 5 Aralık 1934 te yürürlüğe giren bir yasa ile kadın erkek eşitliği alanında bütün haklar, “Kadınlara Milletvekili Seçme ve Seçilme Hakkı” tanınmıştır.

Atatürk, Cumhuriyet’in ilanından önce de kadın hakları konusunda uğraş vermiş ve değişik yerlerde toplumun ilerlemesinin ancak kadınlarımızın da katılımıyla mümkün olabileceğini anlatmıştır. Daha Sakarya Savaşımızın devam ettiği sıralarda (23 Ağustos - 12 Eylül 1921) Ankara’da Öğretmenler bir kongre toplamışlardı. Bu kongreye 3 kadın öğretmenimizde katılmış, salonda ayrı bir yere tutulmuşlardı. Kadın öğretmenlerinin toplantıya katılmalarını hoş görmeyen meclisteki bazı gerici kafalar Atatürk’e şikayete giderler. Atatürk kızarak şöyle der: - Kimmiş bu öğretmelerin başkanı ? Çağırın gelsin!

Mazhar Müfit (Kansu) birkaç dakika sonra içeri girince gürleyen bir sesle çıkıyarak şöyle der; - Siz öğretmenler toplantıda ne yapmışsınız! Ne ayıp şey bu!

Mazhar Müfit şaşırıp, kalır öylece.... Gazi’den böyle bir davranış mı beklenirdi... Gericiler büyük bir zafer kazanmış gibi gülerler. Gericiler neşe içinde...

Gazi’nin sesi aynı sert tonda devam etmekte.... - Olur şey değil.... Olur şey değil!... Mazhar Müfit hala ayakta dikilmekte ve ne diyeceğini şaşırmış bir halde cevap vermeye çalışıyor: -Efendim vallahi!!! - Bırak, bırak ben hepsini biliyorum. Toplantıya bayan öğretmenleri de çağırdınız. Fakat onları niye ayrı sıralara oturttunuz? Sizin kendinize mi güveniniz yok, Türk hanımının faziletine mi? Bir daha öyle ayrılık, gayrilik görmeyeyim, anladınız mı?

Atatürk ve arkadaşları yıkılan bir imparatorluğunun küllerinden yeni bir devlet ortaya çıkarmışlardı. Bunun nasıl başarıldığını, mücadele sırasında neler yaşandığının bilinmesi gelecek kuşakların tarihlerine sahip çıkmalarıyla mümkündür.

Ölümünün 88. yılında Türk Analarının yetiştireceği evlatları Cumhuriyete sahip çıkacaklar ve o’nu sonsuza dek koruyacak ve yaşatacaktırlar.... “Dünya yüzünde gördüğümüz herşey kadının eseridir” M. Kemal Atatürk

Kaynaklar : 1- Türk Inkılap Tarihi, Prof. Dr. Yılmaz Aktuğ

2. Kurtuluş Savaşı Kadınları, Zeki Sarıhan
3.  Türkiye Cumhurieti Tarihi II. Cilt, Atatürk Araştırma Merkezi
4. Atatürk’ten Hatıralar 4- Çağdaş Cumhuriyet Kadını, Kahraman Yusufoğlu

---

---